De recente uitspraken van vicepresident Gregory Rusland over het functioneren van Raden van Toezicht en Raden van Commissarissen raken aan een fundamenteel governancevraagstuk in Suriname.
Wanneer wordt vastgesteld dat toezichthouders hun functie onvoldoende begrijpen, is dat niet alleen een intern organisatorisch probleem. Het raakt direct aan de kwaliteit van bestuur, de continuïteit van instellingen, het vertrouwen van medewerkers en burgers en uiteindelijk aan de publieke waarde die deze organisaties moeten leveren.
Juist daarom is het Instituut voor Good Governance Suriname opgericht.
Toezicht is geen ceremonie
Veel staatsbedrijven, publieke instellingen en overheid-gelieerde organisaties vervullen een belangrijke maatschappelijke taak. Zij werken met publieke middelen, publieke belangen en publieke verwachtingen. Toezicht mag dan geen ceremoniële functie zijn.
Een Raad van Toezicht of Raad van Commissarissen moet weten:
- wat zijn rol is
- waar bevoegdheden beginnen en eindigen
- hoe op een professionele manier toezicht wordt gehouden zonder op de stoel van de directie te gaan zitten
Rolzuiverheid als fundament
Een van de grootste risico’s binnen governance ontstaat wanneer rollen door elkaar gaan lopen.
De directie bestuurt. De Raad houdt toezicht. De aandeelhouder of overheid stelt kaders.
Iedere partij moet begrijpen waar zijn verantwoordelijkheid ligt.
Wanneer een Raad zich te veel bezighoudt met uitvoerende taken, ontstaat spanning, verwarring en bestuurlijke schade. Wanneer een directie onvoldoende verantwoording aflegt, ontstaat eveneens risico.
Goed bestuur vraagt daarom niet om machtsspel, maar om:
- rolzuiverheid
- deskundigheid
- integriteit
- wederzijds respect
Toezicht is een vak
De aankondiging van een trainingstraject voor Raden van Commissarissen is een noodzakelijke en belangrijke stap. Maar scholing moet meer zijn dan een eenmalige instructie.
Toezicht is een vak. En een vak vraagt om voortdurende ontwikkeling, reflectie en toetsing.
Het Instituut voor Good Governance Suriname wil hierin een constructieve bijdrage leveren, met onder andere:
- praktische opleidingen
- governance scans
- board reviews
- reflectiesessies
- gedragscodes
- permanente educatie
Daarbij gaat het niet alleen om juridische bevoegdheden, maar juist ook om gedrag in de bestuurskamer. Governance faalt vaak niet omdat regels ontbreken, maar omdat mensen hun rol, verantwoordelijkheid en grenzen onvoldoende begrijpen.
Een bepalend moment voor Suriname
Voor Suriname is dit een belangrijk moment. De komende jaren zullen publieke instellingen, staatsbedrijven en overheid-gelieerde ondernemingen een grote rol spelen in de ontwikkeling van het land.
Professioneel toezicht is daarbij geen luxe, maar een voorwaarde voor:
- vertrouwen
- stabiliteit
- duurzame groei
De kernvraag is daarom:
Hoe zorgen wij ervoor dat iedere toezichthouder die publieke verantwoordelijkheid draagt, ook daadwerkelijk is toegerust om die verantwoordelijkheid waar te maken?
Onze inzet
Het Instituut voor Good Governance Suriname is opgericht om precies aan die opgave bij te dragen:
- het professionaliseren van toezicht
- het versterken van publieke waarde
- het bevorderen van vertrouwen in bestuur
Niet vanuit verwijt, maar vanuit verantwoordelijkheid. Niet vanuit politiek, maar vanuit professionaliteit. Niet vanuit incidenten, maar vanuit structurele verbetering.
Suriname verdient toezichthouders die hun rol begrijpen, bestuurders die professioneel functioneren en publieke instellingen die waarde leveren aan de samenleving.
Goed toezicht beschermt niet alleen de organisatie. Goed toezicht beschermt het publieke belang.